Przejdź do treści
niewiem.co
Podatki

Podatek od czynności cywilnoprawnych (PCC)

Dowiedz się, jak złożyć deklarację PCC-3 i zapłacić podatek od czynności cywilnoprawnych — przy kupnie samochodu, nieruchomości z rynku wtórnego czy umowie pożyczki. Sprawdź stawki, terminy i zwolnienia — krok po kroku.

Zweryfikowano: 31.03.2026·podatki.gov.pl — Podatek PCC
do 14 dni

Warianty

Jak to załatwić — krok po kroku

Sprawdź, czy musisz zapłacić PCC

Podatek od czynności cywilnoprawnych (PCC) płacisz, gdy zawierasz określone umowy poza obrotem gospodarczym (tj. gdy sprzedawca nie jest podatnikiem VAT z tytułu tej transakcji).

Kiedy płacisz PCC?

  • Kupno samochodu od osoby prywatnej (umowa kupna-sprzedaży)
  • Kupno nieruchomości na rynku wtórnym (od osoby fizycznej)
  • Pożyczka od osoby prywatnej
  • Umowa zamiany, darowizny, dożywocia
  • Umowa spółki (zawiązanie, zmiana, podwyższenie wkładów)
  • Ustanowienie hipoteki

Kiedy NIE płacisz PCC?

  • Kupno od firmy/przedsiębiorcy (transakcja opodatkowana VAT) — np. samochód z salonu, mieszkanie od dewelopera
  • Kupno pierwszego mieszkania na rynku wtórnym (zwolnienie od 31.08.2023)
  • Czynność, której wartość nie przekracza 1000 zł
  • Pożyczka od najbliższej rodziny do 36 120 zł (jeśli zgłoszona do US na PCC-3)
  • Pożyczka od osoby z I grupy podatkowej powyżej 36 120 zł — zwolniona, jeśli pieniądze wpłynęły na rachunek bankowy i pożyczka zgłoszona do US

Kto płaci?

  • Kupujący (przy umowie kupna-sprzedaży)
  • Pożyczkobiorca (przy umowie pożyczki)
  • Obie strony solidarnie (przy umowie zamiany)

Dokumenty

  • Umowa kupna-sprzedaży, pożyczki lub inna umowa cywilnoprawnaWymaganeZawiera dane stron, przedmiot i wartość transakcji
Jeśli kupujesz samochód od firmy (np. z komisu będącego podatnikiem VAT), nie płacisz PCC — sprzedawca odprowadza VAT
Przy kupnie nieruchomości u notariusza — notariusz pobiera i odprowadza PCC za ciebie
Zwolnienie z PCC przy kupnie pierwszego mieszkania dotyczy tylko rynku wtórnego (od osoby fizycznej)
Oblicz kwotę podatku PCC

Stawka PCC zależy od rodzaju czynności cywilnoprawnej.

Stawki PCC

CzynnośćStawka
Kupno-sprzedaż samochodu2% wartości rynkowej
Kupno-sprzedaż nieruchomości (rynek wtórny)2% wartości rynkowej
Kupno pierwszego mieszkania (rynek wtórny, od 31.08.2023)0% — zwolnienie
Pożyczka0,5% kwoty pożyczki
Ustanowienie hipoteki (kwota określona)0,1% kwoty hipoteki
Ustanowienie hipoteki (kwota nieokreślona)19 zł
Umowa spółki0,5% wartości wkładów

Jak obliczyć?

  1. Ustal wartość rynkową przedmiotu transakcji (nie cenę z umowy, jeśli jest zaniżona)
  2. Pomnóż wartość przez odpowiednią stawkę procentową
  3. Zaokrąglij do pełnych złotych

Wartość rynkowa

Podstawą opodatkowania jest wartość rynkowa — cena, jaką uzyskałbyś przy sprzedaży na wolnym rynku. Urząd skarbowy może zakwestionować wartość z umowy, jeśli jest znacząco niższa od rynkowej.

Przykłady

  • Samochód o wartości rynkowej 25 000 zł → PCC = 25 000 × 2% = 500 zł
  • Mieszkanie o wartości 400 000 zł → PCC = 400 000 × 2% = 8 000 zł
  • Pożyczka 50 000 zł → PCC = 50 000 × 0,5% = 250 zł

Dokumenty

  • Umowa z wartością transakcjiWymaganeWartość rynkowa to podstawa opodatkowania
Nie zaniżaj wartości samochodu w umowie — urząd skarbowy porównuje z cenami rynkowymi i może wezwać do korekty
Wartość rynkową samochodu sprawdzisz na portalach takich jak otomoto.pl lub w katalogach Eurotax
Przy nieruchomości notariusz zwykle sam oblicza PCC i pobiera go przy podpisaniu aktu
Jeśli PCC nie przekracza 1000 zł i wartość czynności nie przekracza 1000 zł, jesteś zwolniony
Wypełnij deklarację PCC-3

Deklarację PCC-3 wypełniasz samodzielnie — wpisujesz dane transakcji, obliczony podatek i składasz w urzędzie skarbowym.

Jak wypełnić PCC-3?

  1. Pobierz formularz PCC-3 ze strony podatki.gov.pl lub wypełnij online przez e-Deklaracje
  2. Wpisz swoje dane osobowe (imię, nazwisko, PESEL/NIP, adres)
  3. Wybierz rodzaj czynności (kupno-sprzedaż, pożyczka itp.)
  4. Podaj wartość rynkową przedmiotu transakcji
  5. Oblicz podatek według odpowiedniej stawki
  6. Wpisz kwotę podatku do zapłaty

PCC-3 online

Najwygodniej wypełnisz PCC-3 przez system e-Deklaracje na podatki.gov.pl:

  1. Wejdź na e-Deklaracje
  2. Wybierz formularz PCC-3
  3. Wypełnij pola
  4. Podpisz Profilem Zaufanym, e-dowodem lub danymi autoryzującymi
  5. Wyślij

PCC-3/A (współwłasność)

Jeśli kupujących jest więcej (np. kupujesz samochód wspólnie z małżonkiem), każdy dodatkowy kupujący wypełnia załącznik PCC-3/A.

Dokumenty

  • Deklaracja PCC-3WymaganeFormularz dostępny na podatki.gov.pl lub w urzędzie skarbowym
  • Załącznik PCC-3/A (jeśli jest kilku kupujących)OpcjonalneDla każdego dodatkowego nabywcy
  • Umowa kupna-sprzedaży lub pożyczkiWymaganePodstawa do wypełnienia deklaracji — data, wartość, strony
  • Dowód osobisty z PESELWymaganeDo identyfikacji w deklaracji
Wypełnienie PCC-3 online przez e-Deklaracje jest najszybsze — nie musisz iść do urzędu
Podpis online: Profil Zaufany (darmowy), e-dowód lub dane autoryzujące (kwota przychodu z PIT za 2 lata wstecz)
Datą czynności w PCC-3 jest data zawarcia umowy, nie data zapłaty
Jeśli kupujesz samochód — wpisz wartość rynkową, nie cenę z umowy jeśli jest zaniżona
Złóż deklarację PCC-3 w urzędzie skarbowym

Deklarację PCC-3 składasz w urzędzie skarbowym właściwym ze względu na twoje miejsce zamieszkania (kupujący/pożyczkobiorca). Wyjątek: przy kupnie nieruchomości — właściwy jest US ze względu na położenie nieruchomości.

Termin

Deklarację PCC-3 musisz złożyć w terminie 14 dni od dnia zawarcia umowy (dokonania czynności cywilnoprawnej).

Sposoby złożenia

  • Online przez e-Deklaracje na podatki.gov.pl (najszybciej)
  • Osobiście w urzędzie skarbowym
  • Pocztą — listem poleconym (liczy się data stempla pocztowego)

Przy kupnie nieruchomości

Jeśli kupujesz nieruchomość w formie aktu notarialnego, notariusz pełni rolę płatnika PCC — sam oblicza podatek, pobiera go od kupującego i odprowadza do urzędu skarbowego. Nie musisz składać PCC-3.

Uwaga na termin

Przekroczenie terminu 14 dni grozi odsetkami za zwłokę i może stanowić wykroczenie skarbowe.

Dokumenty

  • Wypełniona deklaracja PCC-3 (z ewentualnym załącznikiem PCC-3/A)WymaganePodpisana własnoręcznie lub elektronicznie
  • Kopia umowy kupna-sprzedaży lub pożyczkiOpcjonalneUrząd może poprosić o okazanie umowy
Termin 14 dni liczy się od dnia zawarcia umowy — nie odkładaj na ostatnią chwilę
Przy kupnie nieruchomości u notariusza nie musisz składać PCC-3 — notariusz załatwia to za ciebie
Deklarację online złożysz w kilka minut — to najszybszy sposób
Jeśli spóźnisz się ze złożeniem, złóż czynny żal razem z deklaracją
Zapłać podatek PCC

Podatek PCC wpłacasz na rachunek urzędu skarbowego (nie na mikrorachunek podatkowy!) w tym samym terminie co złożenie deklaracji — 14 dni od zawarcia umowy.

Na jaki rachunek?

PCC wpłacasz na rachunek urzędu skarbowego właściwego ze względu na:

  • Twoje miejsce zamieszkania (kupno samochodu, pożyczka)
  • Położenie nieruchomości (kupno nieruchomości)

Numer rachunku znajdziesz na stronie internetowej urzędu skarbowego.

Tytuł przelewu

W tytule przelewu wpisz:

  • PCC-3
  • Datę czynności
  • Krótki opis (np. kupno samochodu)

Przykład: PCC-3 za umowę kupna-sprzedaży z dnia 15.03.2026

Sposób płatności

  • Przelew bankowy — na rachunek urzędu skarbowego
  • Gotówka — w kasie urzędu skarbowego
  • e-Urząd Skarbowy — płatność online z przekierowaniem do bankowości

Dokumenty

  • Numer rachunku urzędu skarbowegoWymaganeZe strony internetowej właściwego US (nie mikrorachunek podatkowy)

Opłaty

Metoda płatnościKwota
przelew

Zwolnienia: Kwota zależy od wartości transakcji: 2% przy kupnie samochodu/nieruchomości, 0,5% przy pożyczce

0,00 PLN
PCC wpłacasz na rachunek urzędu skarbowego, NIE na mikrorachunek podatkowy
Termin płatności i złożenia deklaracji jest ten sam — 14 dni od zawarcia umowy
Zachowaj potwierdzenie przelewu — jest dowodem terminowej zapłaty
Przy kupnie auta rejestracja w wydziale komunikacji wymaga potwierdzenia zapłaty PCC
Kupno samochodu od osoby prywatnej
Zarejestruj pojazd w wydziale komunikacji

Po kupnie samochodu i zapłaceniu PCC musisz go przerejestrować w wydziale komunikacji w terminie 30 dni od dnia zakupu.

Co jest potrzebne?

  • Umowa kupna-sprzedaży
  • Potwierdzenie zapłaty PCC (lub złożenia deklaracji PCC-3)
  • Dowód rejestracyjny pojazdu
  • Karta pojazdu (jeśli była wydana)
  • Aktualne badanie techniczne (przegląd)
  • Polisa OC
  • Twój dowód osobisty

Gdzie?

W wydziale komunikacji urzędu miasta/starostwa właściwego ze względu na twoje miejsce zamieszkania.

Termin

30 dni od dnia nabycia pojazdu. Za przekroczenie terminu grozi kara — od 200 do 1000 zł.

W urzędzie

Dokumenty

  • Potwierdzenie zapłaty PCC lub złożenia PCC-3WymaganeWydział komunikacji wymaga potwierdzenia rozliczenia podatku
  • Umowa kupna-sprzedaży pojazduWymaganeOryginał lub kopia
  • Dowód rejestracyjny pojazduWymaganeOtrzymany od sprzedającego
  • Polisa OCWymaganePolisa przechodzi na kupującego — możesz ją kontynuować lub wykupić nową

Opłaty

Metoda płatnościKwota
przelew

Zwolnienia: Opłata za przerejestrowanie pojazdu (orientacyjna — może się różnić)

160,00 PLN
Nie zwlekaj z przerejestrowaniem — po 30 dniach grozi kara do 1000 zł
Wydział komunikacji często wymaga potwierdzenia zapłaty PCC — załatw to wcześniej
Umów wizytę online, jeśli twoje miasto oferuje taką możliwość — oszczędzisz czas w kolejce
Polisę OC od poprzedniego właściciela możesz kontynuować do końca jej okresu

Po załatwieniu

Zachowaj potwierdzenie zapłaty PCC

Potwierdzenie przelewu i kopię deklaracji PCC-3 zachowaj przez co najmniej 5 lat. Są dowodem rozliczenia podatku.

Przerejestruj pojazd (jeśli kupiłeś samochód)

Po kupnie samochodu musisz go przerejestrować w wydziale komunikacji w ciągu 30 dni od daty zakupu. Będziesz potrzebować potwierdzenia zapłaty PCC.

Więcej informacji
Sprawdź, czy nie przysługuje ci zwolnienie

Jeśli zapłaciłeś PCC, ale okaże się, że przysługiwało ci zwolnienie (np. kupno pierwszego mieszkania), możesz złożyć korektę PCC-3 i wniosek o zwrot nadpłaty.

Źródła